Η πολυδιαφημιζόμενη και αρκετά ακριβή σειρά της δημόσιας τηλεόρασης, βασισμένη στο μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση, προσέλκυσε αυτή την περίοδο το τηλεοπτικό κοινό και όχι μόνο. Ακόμα και μένα που σπάνια τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ τηλεόραση. Αιτία ο λογοτέχνης Μ. Καραγάτσης. Ήρθαν αναμνήσεις από τα νεανικά μου χρόνια που επισκεπτόμενος τότε το νέο βιβλιοπωλείο της Γεωργίας Μαυρίδου, και με παραίνεση της νεαρής βιβλιοπώλισσας, αγόρασα όλα τα βιβλία του Καραγάτση. Με την νεανική μου περιέργεια αναρωτιόμουν τότε, τί σημαίνει αυτό το αρχικό Μ, άραγε Μανώλης, Μιχάλης ή μήπως ήταν θηλυκός στο γένος ο συγγραφέας, διότι στα βιβλία υπέγραφε στην πρώτη σελίδα ιδιοχείρως η Μαρίνα Καραγάτση. Πέρασε αρκετός καιρός για να καταλάβω ότι το όνομα Μ. Καραγάτση, ήταν το ψευδώνυμο που είχε επιλέξει ο Δημήτριος Ροδόπουλος (1908-1960), ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της «Γενιάς του ΄30». Το έργο του «Η μεγάλη Χίμαιρα» (1936) ανήκει σε μια τριλογία μυθιστορημάτων την οποία συμπληρώνουν ο «Συνταγματάρχης Λιάπκιν» (1933) και ο «Γιούγκερμαν» (1938) με γενικό τίτλο: Εγκλιματισμός κάτω από το Φοίβο. Η μεγάλη Χίμαιρα δεν είναι το μόνο έργο του που έχει παιχτεί στην τηλεόραση. Είχε προηγηθεί με μεγάλη τότε επιτυχία, ο Γιούγκερμαν το 1976 από την ΥΕΝΕΔ, και με πρωταγωνιστή τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Από τα τότε επεισόδια, σώθηκε μόνο ένα στο αρχείο της ΕΡΤ, το οποίο έκανε remake ο Antenna το 2007, με πρωταγωνιστή τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη. Κοινό θέμα της τριλογίας των μυθιστορημάτων του Μ. Καραγάτση, είναι η προσπάθεια τριών ξένων που ήρθαν στην Ελλάδα να προσαρμοστούν. Έτσι ξεκίνησα να παρακολουθώ και εγώ τη σειρά «Η μεγάλη Χίμαιρα» στην τηλεόραση, ενώ έκανα και το πείραμα να ανασύρω το βιβλίο σε εκδόσεις Εστία 1996 και να το ξαναδιαβάζω ταυτόχρονα. Οι παρατηρήσεις που έχω να κάνω είναι ότι ήταν λάθος, η πρωτοβουλία των συντελεστών της παραγωγής να αλλάξουν τόπο καταγωγής της ηρωίδας Μαρίνας και από Γαλλίδα, Νορμανδή, να την μετατρέψουν σε Ιταλίδα, και τα γαλλικά του συγγραφέα να τα κάνουν ιταλικά, ενώ την πρωταγωνίστρια από ανοιχτόχρωμη ξανθιά να την κάνουν μελαχρινή. Επίσης επέμειναν σε σκηνές σεξουαλικότητας, θέτοντας όριο ηλικίας στη τηλεθέαση για άνω των 16, ενώ το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί θαυμάσια και από μικρότερες ηλικίες. Βασικό επίσης λάθος και παράλειψη, είναι η μη αναφορά των παιδικών τραυμάτων τής ηρωίδας, που την κάνουν, μέχρι να γνωρίσει τον έρωτα στον Γιάννη, αναφροδίσια και ανοργασμική, και αυτός είναι ο κύριος λόγος κατά τον συγγραφέα που τον ακολούθησε από την Γαλλία στη Σύρο, θεοποιώντας τον. Για να μη σταθώ σε άλλα δευτερεύοντα, ότι δεν υπήρχαν περιγραφή χορών στο γάμο του Γιάννη και της Μαρίνας από τον συγγραφέα στην πρωτότυπη ιστορία, ενώ οι παραγωγοί της σειράς βάζουν μέχρι και την πεθερά Ρεϊζενα να χορεύει. Επίσης στο πρωτότυπο ο καπετάνιος του καραβιού «Μαρίνα» αναφέρεται μόνο στο χρονικό του ναυαγίου, ενώ οι παραγωγοί της σειράς τού μεγαλώνουν τον ρόλο και τον βάζουν μέχρι και να παραδίδει νύφη την Μαρίνα στον γαμπρό. Και άλλα πολλά. Σε ένα άρθρο του, ο σύγχρονος μας συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης αναφέρει τον Μ. Καραγάτση ως «κακό συγγραφέα». Και μένα με δυσκόλεψε η αποδοχή της ιστορίας της Μεγάλης Χίμαιρας. Μετά μια τραγωδία και ένα κακό, όταν αχνοφαίνεται ότι υπάρχει ελπίδα για κάτι καλύτερο, πάλι σε καταβαραθρώνει στην άβυσσο του σκότους και του θανάτου. Και αυτό δεν γίνεται μια φορά σαν κορύφωση αρχαίας τραγωδίας, αλλά τρεις και τέσσερις φορές συνεχόμενα. Όχι που να αντέξουμε τόσο θανατικό. Αυτή την Κυριακή είναι το έκτο και τελευταίο επεισόδιο της σειράς, που όσοι δεν προστρέξουν όπως και μένα στο βιβλίο δεν ξέρουν το τέλος. Υπομονή και θα με θυμηθείτε. Αριστείδης Αρχοντάκης* *συγγραφέας-φυσικός.
