Η ιστορία επαναλαμβάνεται

 

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε συνηθισμένα ανθρώπινα συναισθήματα, φιλοδοξίες
και επιθυμίες, υποφέρουμε από άγχος, απογοητεύσεις και φόβους σ’ ετούτο τον
ατελή κόσμο. Κάποιοι από εμάς έχουν επίσης μια έμφυτη τάση να προσπαθούν να
βελτιώνουν αυτό τον κόσμο. Μια μικρή κατηγορία είναι όσοι ασχολούνται με τα
κοινά συνειδητά, πολιτικοί, δήμαρχοι, βουλευτές, υπουργοί, αρχηγοί κομμάτων. Σε
αρκετούς η πολιτική τους ενασχόληση αποτέλεσε κληρονομικό δικαίωμα παρμένο
από προγόνους τους. Όμως όλοι γεννιόμαστε με διαφορετικές ικανότητες. Κι όταν
συνδέεσαι με κάποιον εξ’ αίματος, αυτό δε σημαίνει ότι έχετε παρόμοια χαρίσματα.
Παρ’ όλα αυτά τα πολιτικά πιστεύω περνούν συνήθως από γενιά σε γενιά, κι έτσι
υπάρχει μια συνέχεια. Δεν θεωρείται σπάνιο γιος και μπαμπάς να ήταν πρωθυπουργοί
ακολουθώντας τον παππού ή κάποιον θείο. Κι όπως στη ζωή πολλά πράγματα κάνουν
κύκλους και επαναλαμβάνονται, έτσι και στην πολιτική ιστορία υπάρχει επανάληψη.
Οι άνθρωποι μερικές φορές ξεχνούν ό,τι θα έπρεπε να θυμούνται και θυμούνται ό,τι
θα έπρεπε πάση θυσία να ξεχάσουν. Ειδικότερα όσο πλησιάζει ο θάνατος.
Έτσι καθώς πλησιάζει άλλη μια εκλογική αναμέτρηση πολλοί γηραιοί σήμερα
ψηφοφόροι θα ανατρέξουν με τη μνήμη σε άλλες εποχές. Αν θα θυμηθούν κάτι,
πρέπει οπωσδήποτε να το μεταφέρουν στους νεότερους, τους απολίτικους. Να τους
πουν πως βίωναν τις εκλογικές αναμετρήσεις παλιά, τι φόβους είχαν, αν οι τότε
ελπίδες τους εκπληρώθηκαν εν μέρει. Πως μια εκλογική αναμέτρηση μπορεί να κάνει
τη διαφορά στη ζωή πολλών συνανθρώπων μας. Να ξεφύγουμε από τη λογική «όλοι
το ίδιο είναι», που μόνο ακραία φασιστικά μορφώματα μπορεί να ωφελήσει. Αλίμονο
οι πολιτικές έχουν τεράστιες διαφορές και μπορούν δραστικά να επηρεάσουν την
καθημερινότητά μας προς την μια ή την άλλη κατεύθυνση. Τους νοσταλγούς του
παλιού «ορθόδοξου ΠΑΣΟΚ» τους κατανοώ, όπως και τους νοσταλγούς της
βασιλικής οικογένειας. Όμως καθώς πολλά πράγματα έχουν παρέλθει, έχουν κριθεί κι
έχουν μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας – φράση πολιτική – καλό είναι να
επικεντρωνόμαστε στο τώρα, στο πολύπαθο σήμερα. Να εξετάσουμε τις επιλογές μας
και να πράξουμε συνειδητά.
Αριστείδης Αρχοντάκης*
*συγγραφέας, φυσικός.

Περισσότερα

Η Άνοιξη ακόμη αργεί

Μακρύς και άχαρος μήνας ο Ιανουάριος. Διαρκεί πολύ, και είναι συνυφασμένος στη μνήμη μου με άσχημα συμβάντα. Για τους φοιτητές αποτελεί περίοδο προετοιμασίας για τις εξετάσεις του εξαμήνου, ενώ για τους μικρούς μαθητές μακρύς ο δρόμος ακόμη μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς. Κάνουν που και που καμιά κοπάνα απ’ τα μαθήματα για να χαρούν … Περισσότερα

Πλήρης συνειδήσεως

Πολύ συχνά στην καθημερινότητα συναντούμε την έκφραση «το κάνει συνειδητά» ή
ότι «αυτός είναι ασυνείδητος». Άραγε συνείδηση έχουν μόνο τα ανθρώπινα όντα;
Αυτοί που με το που θα γεννηθούν και θα αρχίσουν να επικοινωνούν με το γύρω
κόσμο, αντιλαμβάνονται και τη θνητότητά τους και ότι το τέλος θα έρθει
αναπόφευκτα.
Οι επιστήμονες έχουν αποφασίσει ότι η συνείδηση είναι ένα «πρόβλημα» που πρέπει
να «λυθεί». Η συνείδηση είναι το αντικείμενο μελέτης των γνωστικών επιστημόνων –
το αντικείμενο μελέτης αυτή τη στιγμή για κάθε είδους επιστήμονες.
Προσωπικά πάντα θεωρούσα, ότι η συνείδηση ήταν αρμοδιότητα των τεχνών, ιδίως
της λογοτεχνίας και παν’ απ’ όλα του μυθιστορήματος. Τα μυθιστορήματα θα
μπορούσαν να θεωρηθούν νοητικά πειράματα. Επινοείς ανθρώπους, τους βάζεις σε
υποθετικές καταστάσεις και αποφασίζεις πως θα αντιδράσουν. Η «απόδειξη» του
πειράματος είναι αν η συμπεριφορά τους φαίνεται ενδιαφέρουσα, αληθοφανής,
αποκαλυπτική για την ανθρώπινη φύση. Αν οι συγγραφείς έπαυαν τελείως να
επιχειρούν να αναπαραστήσουν τη συνείδηση, σύντομα οι αναγνώστες θα εμφάνιζαν
συμπτώματα στέρησης. Πρώτη ύλη των βιβλίων είναι όλες οι εκφάνσεις της ζωής.
Στα μυθιστορήματα δεν υπάρχουν μόνο ασυνήθιστες καταστάσεις και μεγάλες
δοκιμασίες, δε θίγονται μόνο ζητήματα ζωής και θανάτου, αλλά υπάρχουν και οι
καθημερινές δυσκολίες, οι πειρασμοί, οι κοινότοπες απογοητεύσεις και, σε
αντιστάθμισμα, όλες οι ανθρώπινες συμπεριφορές, όλες, από τις ωραίες ως τις πιο
άθλιες. Είναι ένας τρόπος να μάθεις να ζεις. Γι’ αυτό η λογοτεχνία είναι σημαντική
και δεν πρέπει να την αποσυνδέουμε απ’ την πραγματικότητα. Αποτελεί πηγή
απόλαυσης, είναι μια από τις ελάχιστες ανεξάντλητες χαρές.
Οι επιστήμονες βέβαια, επιτελούν το έργο τους στη γνωσιακή επιστήμη εντελώς
διαφορετικά. Συνδυάζονται πολλές επιστήμες, από τη φιλοσοφία μέχρι τη κβαντική
φυσική, την ψυχολογία και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Στην έρευνα
εμπλέκονται πολλοί και ως χρηματοδότες εμφανίζονται και τα υπουργεία άμυνας.
Ίσως το όλο εγχείρημα να αποδειχτεί μάταιο, αλλά παράλληλα δεν αποκλείεται η
πιθανότητα να έχουμε ένα σωρό άλλες σημαντικές ανακαλύψεις.
Εν τω μεταξύ, αν οι πράξεις του κάθε ανθρώπου και ιδιαίτερα των ηγετών του
κόσμου επηρεάζονται ή όχι απ’ τη συνείδηση, αν λειτουργούν πλήρης συνειδήσεως
γεγονός που τους αποτρέπει πολλές φορές να δράσουν παρορμητικά, θα παραμείνει
ερώτημα και θέμα προς εξερεύνηση.
Η γνώση της θνητότητας θα αποτελεί πάντοτε θέμα για το πως διαχειρίζονται όλοι τη
ζωή, και τι στίγμα εν τέλει θέλουν να αφήσουν σ’ αυτό το μάταιο κόσμο.
Αριστείδης Αρχοντάκης*
*συγγραφέας, φυσικός.

Περισσότερα

Η ΨΥΧΡΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

Επόμενη Πανσέληνο θα έχουμε στις 8 Δεκεμβρίου 2022, περίπου στις 5:22 μ.μ. Η επονομαζόμενη Ψυχρή Πανσέληνος, η τελευταία πανσέληνος του 2022 είναι η μεγαλύτερη του έτους και θα είναι ορατή μέχρι το πρωί της επόμενης μέρας. Η Ψυχρή Πανσέληνος φέρει ένα όνομα που μεταφέρει τις παγερές συνθήκες αυτής της εποχής του χρόνου όταν ο κρύος … Περισσότερα

Ένας καλός συνομιλητής

Στην παρατήρησή μου τώρα τελευταία, έχουν περιπέσει αρκετοί άνθρωποι προβληματισμένοι. Δεν είμαι βέβαιος για το τι ακριβώς προβληματίζει τον καθένα αυτή την εποχή. Είμαι όμως σίγουρος ότι, αν καθένας μπορούσε να δει τα πράγματα καθαρά, θα τα καταλάβαινε όλα και θα τα χειριζόταν σωστά. Όσοι πέφτουν σ’ αυτήν την κατάσταση χρειάζονται λίγη βοήθεια, για να … Περισσότερα